Xử lý vệ sinh đồng ruộng, diệt chuột, ốc bươi vàng và phòng ngừa dịch hại chuyển vụ

Vụ Đông–Xuân 2021-2022, tình hình sâu, bệnh hại có nhiều diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát mạnh. Với điều kiện thời tiết như hiện nay, các đối tượng dịch hại chính trên cây lúa như: sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân 2 chấm, bệnh khô vằn, bệnh đạo ôn, chuột, ốc bươu vàng và sâu bệnh hại trên các cây trồng khác có nguy cơ tiềm ẩn phát triển lây lan, gây hại mạnh sang vụ Mùa năm 2022 nếu không có biện pháp xử lý toàn diện và hiệu quả.

Để ngăn ngừa và hạn chế sự phát tán của các đối tượng dịch hại sang vụ Mùa năm 2022, giúp tăng độ phì cho đất, giảm các chất độc hại trong đất ảnh hưởng không tốt đến sự sinh trưởng, phát triển của cây trồng, đơn vị chuyên môn khuyến cáo bà con nông dân:

- Vệ sinh đồng ruộng sau khi thu hoạch lúa:Tiến hành cày ải lật gốc rạ phơi ải hoặc làm dầm giữ nước ngâm ruộng, tuyệt đối không để lúa chét tồn tại trên đồng ruộng, kết hợp bón từ 15 - 20kg vôi/sào; Thu gom và xử lý triệt để tàn dư cây trồng sau thu hoạch. Thực hiện gieo cấy theo đúng lịch thời vụ và gieo cấy tập trung nhằm tăng năng suất, hạn chế dịch hại. Phát động nhân dân diệt ốc bươu vàng bằng các biện pháp thủ công, sinh học, hóa học ngay từ đầu vụ.

- Các biện pháp diệt chuột:

Thời điểm diệt chuột:giai đoạn chuyển tiếp giữa các vụ sản xuất (khi đồng trắng), tốt nhất là thời kỳ đổ ải, làm đất, đây là thời điểm diệt chuột có kết quả cao vì trên đồng ruộng chưa có lúa hoặc ít cây trồng, chuột thiếu thức ăn và thường tập trung lên các bờ, gò cao để tránh nước. Thời điểm này nên sử dụng biện pháp đánh bả thuốc đồng loạt.Giai đoạn từ đầu vụ đến giữa vụ sản xuất: đối với cây lúa sử dụng các biện pháp phòng chống vào trước thời kỳ làm đòng; ở thời kỳ này biện pháp đào hang, bắt chuột có hiệu quả cao vì chuột cái đẻ, nuôi con. Ngoài ra, tại những nơi bị chuột gây hại nặng có thể kết hợp sử dụng các biện pháp phòng trừ chuột như: làm hàng rào cản, bẫy sập, bẫy bom, đánh bả bằng thuốc sinh học và hóa học.

Biện pháp canh tác: Vệ sinh đồng ruộng sau thu hoạch, phát quang bờ bụi, nhất là các khu vực gò cao, đất hoang hóa để hạn chế nơi ẩn náu và sinh sản của chuột; xác định thời vụ thích hợp, những vùng thường bị chuột hại nặng cần gieo trồng và thu hoạch đồng loạt nhằm cắt đứt nguồn thức ăn; đồng thời kết hợp tổ chức đánh chuột đồng loạt.Nếu có thể, giữ mức nước cao trong ruộng vào giai đoạn lúa đô ng – trỗ để hạn chế chuột hại hoặc làm tổ ven bờ.

Biện pháp thủ công: Sử dụng các loại bẫy kẹp đa năng, bẫy sập, bẫy hom, bẫy dính,... Đặt bẫy nơi cửa hang, cạnh hoặc vuông góc với đường đi, nơi có nhiều chuột hoạt động, rắc thêm vật liệu tương tự nơi đặt bẫy, chỉ để lộ mồi tránh chuột phát hiện, nếu dùng bẫy mồi có thể đặt mồi vài ba ngày cho chúng ăn quen rồi mới lắp bẫy; nên đặt bẫy mồi trước khi mặt trời lặn và thu bẫy vào buổi sáng sớm hôm sau.Tìm kiếm các hang, ổ của chuột để đào, đổ nước, hun khói, săn đuổi bắt chuột…Chú ý không làm hư hại bờ vùng, bờ thửa, đường giao thông nội đồng và các công trình thuỷ lợi. Những ruộng gần làng, gần đường, gần khu nghĩa trang,...thường xuyên bị chuột gây hại nặng, quây rào nilon xung quanh kết hợp để rọ bắt chuột. Sử dụng các loại bẫy cặp, bẫy lồng, bẫy dính, bẫy ống..., chọn các loại mồi thích hợp như khoai lang, sắn tươi, ngô, cua, cá..., đặt bẫy ở nơi có chuột thường qua lại, nơi chuột mới phá hại, đặt cả ngoài đồng, trong nhà, trong kho tàng để đánh bắt chuột. Bẫy sau khi bắt chuột cần phải được làm sạch mùi.

Biện pháp sinh học: Bảo vệ và sử dụng các thiên định của chuột như: chó, mèo, rắn, ...Đây là biện pháp cơ bản và thiết thực, mang tính chiến lược lâu dài. Sử dụng chế phẩm sinh học (Biorat, bả diệt chuột sinh học của Viện BVTV). Thuốc có tác dụng gây bệnh và lây bệnh trong đàn chuột nên hiệu quả cao và an toàn cho môi trường

Biện pháp hóa học: Sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực hiện được phép dùng tại Việt Nam. Ưu tiên các loại thuốc ít độc hại với người, vật nuôi và môi trường. Chỉ sử dụng thuốc hóa học khi chuột phá hại mạnh và tuân thủ nghiêm ngặt an toàn.Đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng và sử dụng theo nguyên tắc 4 đúng.Có thể sử dụng một số loại thuốc diệt chuột nhóm chống đông máu như: Rat K2% DP, Racumin 0.75TP 2.

Kim Thuỷ