Từ hào khí Cách mạng Tháng Tám đến khát vọng xây dựng Quảng Ninh giàu đẹp

Tám thập kỷ đã đi qua kể từ mùa Thu lịch sử năm 1945, nhưng hào khí Cách mạng Tháng Tám vẫn ngân vang trên quê hương Vùng mỏ. Từ khát vọng độc lập, tự do của cha ông đến khát vọng phát triển hôm nay là một mạch nguồn xuyên suốt, tiếp thêm sức mạnh để Quảng Ninh vững bước kiến tạo vùng đất giàu đẹp, văn minh, hiện đại, hạnh phúc./ckfinder/userfiles/images/2026/8/19/q.jpg

Hào khí mùa Thu trên quê hương Vùng mỏ

Tháng Tám năm 1945 đã trở thành mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Trong dòng chảy ấy, Vùng mỏ Quảng Ninh là một trong những địa bàn có phong trào cách mạng phát triển sớm và mạnh mẽ. Đây là vùng đất của những người thợ mỏ được tôi luyện qua những năm tháng đấu tranh gian khổ, nơi tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” trở thành sức mạnh đặc biệt, gắn kết công nhân với nhân dân các dân tộc.

Dân quân xã Đức Chính xưa, nay là phường Đông Triều, hăng say luyện tập, sẵn sàng chiến đấu trong giai đoạn Cách mạng Tháng Tám. Ảnh tư liệu

Ngay trước Tổng khởi nghĩa, phong trào cách mạng trên địa bàn đã tạo được những tiền đề quan trọng. Chiến khu Đông Triều - Chiến khu Trần Hưng Đạo ra đời và phát triển mạnh, trở thành một căn cứ cách mạng quan trọng ở vùng Đông Bắc. Ngày 20/7/1945, lực lượng cách mạng đánh chiếm tỉnh lỵ Quảng Yên, tạo thêm thế và lực cho phong trào. Khi thời cơ lịch sử đến, khí thế cách mạng nhanh chóng lan rộng khắp Vùng mỏ.

Kể về những tháng năm ấy, ông Lê Phú, sinh năm 1925, nguyên Đại đội trưởng Đại đội Ký Con, cho biết: Sau khởi nghĩa ở Đông Triều, Chí Linh, lãnh đạo Chiến khu chủ trương đồng thời đánh Uông Bí và Bí Chợ. Sáng 1/7/1945, nhờ lực lượng nội ứng, quân du kích nhanh chóng làm chủ trại Bí Chợ. Sau chiến thắng, Tiểu đội Ký Con được thành lập và tôi được cử làm Tiểu đội trưởng. Trong trận chiếm tỉnh lỵ Quảng Yên, lực lượng Ký Con tiếp tục tham gia tước vũ khí quân địch, chiếm dinh tỉnh trưởng và chặn đường ứng cứu từ Hải Phòng sang.

Lá cờ đỏ sao vàng tung bay tại tỉnh lỵ Quảng Yên sau ngày giải phóng 20/7/1945. Ảnh: Bảo tàng Quảng Ninh

Ngày 17/8/1945, Ủy ban nhân dân cách mạng Uông Bí được thành lập. Ngày 24/8, chính quyền cách mạng lâm thời tỉnh Quảng Yên ra mắt nhân dân. Ngày 26/8, lực lượng cách mạng cùng hàng nghìn quần chúng mít tinh, biểu dương lực lượng, giành chính quyền ở Hòn Gai. Tiếp đó, ngày 27/8, chính quyền cách mạng lâm thời được thành lập tại Cẩm Phả, Cửa Ông và nhiều đảo thuộc khu vực Cẩm Phả. Ở miền Đông, cuộc đấu tranh còn kéo dài và phức tạp hơn, nhưng ngọn lửa cách mạng đã được thắp lên, không gì có thể dập tắt.

Từ mùa Thu ấy, một bài học lớn được khắc sâu ở Vùng mỏ: Khi lòng dân đồng thuận, khi ý Đảng hòa cùng lòng dân và sức mạnh của cả cộng đồng được khơi dậy, những việc tưởng như rất khó vẫn có thể trở thành hiện thực. Tinh thần đó tiếp tục được hun đúc qua những cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, qua công cuộc kiến thiết quê hương, rồi trở thành một phần trong căn cốt văn hóa của con người Quảng Ninh hôm nay.

Mang hào khí năm xưa vào kỷ nguyên mới

Hơn 80 năm trước, khát vọng lớn nhất của dân tộc là giành lại độc lập, tự do. Còn hôm nay, trong một đất nước hòa bình và đang bước vào giai đoạn phát triển mới, khát vọng ấy được nâng lên thành khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc. Với Quảng Ninh, khát vọng ấy đang mang một hình hài ngày càng rõ nét.

Nhìn lại chặng đường phát triển, đặc biệt trong những năm gần đây, có thể thấy rất rõ một Quảng Ninh luôn chủ động tìm đường đi mới, không bằng lòng với những gì đã có.

Một góc đô thị phường Bãi Cháy. Ảnh: Vũ Bằng

Từ một địa phương mà kinh tế từng gắn chủ yếu với khai thác than, Quảng Ninh kiên trì chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, từng bước xây dựng cơ cấu kinh tế hiện đại hơn, lấy công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ, du lịch, kinh tế biển và những ngành có hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cao làm những động lực mới.

Đi cùng quá trình chuyển đổi là bước đột phá về hạ tầng, mở rộng không gian phát triển. Hệ thống cao tốc, cảng biển, sân bay và hạ tầng đô thị được đầu tư đồng bộ, giúp người dân tiếp cận thuận lợi hơn với việc làm, giáo dục, y tế, văn hóa và các dịch vụ thiết yếu.

Bà Nguyễn Thị Oanh, khu phố 6, phường Cẩm Phả, chia sẻ: Sự phát triển của Quảng Ninh không chỉ thể hiện ở kinh tế mà còn toàn diện trong các chính sách hỗ trợ sinh kế, đào tạo nghề, xây dựng gia đình hạnh phúc và chăm lo an sinh xã hội; tất cả đều hướng đến nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Còn ông Phùn Dương Huy, thôn Phiêng Sáp, xã Lục Hồn, cho biết: Đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng được nâng cao. Riêng thôn Phiêng Sáp không còn hộ nghèo, thu nhập bình quân đạt khoảng 60-70 triệu đồng/người/năm. Điều này càng giúp bà con giữ vững niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và chính quyền các cấp.

Người dân các thôn của xã Đường Hoa tham gia Cuộc thi hái chè tại Lễ hội Trà Đường Hoa năm 2026.

Những cảm nhận từ cơ sở được minh chứng bằng các chỉ số phát triển. Năm 2025, tăng trưởng GRDP của Quảng Ninh đạt 11,89%; quy mô nền kinh tế ước đạt 368.445 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người trên 10.400 USD. Tổng thu ngân sách nhà nước đạt 85.052 tỷ đồng, bằng 154% dự toán Trung ương giao. 6 tháng đầu năm 2026, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 11,11%, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 61,3 nghìn tỷ đồng, tổng thu ngân sách nhà nước 6 tháng đạt khoảng 48.556 tỷ đồng. Tỷ lệ đô thị hóa của Quảng Ninh hiện đạt 81,23%, thuộc nhóm cao nhất cả nước; diện mạo đô thị ngày càng khang trang, hiện đại, xanh, sạch, đẹp.

Thành quả tăng trưởng của tỉnh được chuyển hóa thành nguồn lực đầu tư cho an sinh xã hội, hạ tầng, giáo dục, y tế và nâng cao đời sống nhân dân ở đô thị, miền núi, biên giới, hải đảo.

Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Quảng Ninh được định hướng phát triển theo mô hình đô thị thông minh, kiểu mẫu, kết hợp chặt chẽ chuyển đổi số với chuyển đổi xanh; xây dựng hạ tầng hiện đại nhưng hài hòa với không gian sinh thái; ứng dụng khoa học, công nghệ để nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Quảng Ninh ngày nay có tỷ lệ đô thị hóa đạt 81,23%, thuộc nhóm cao nhất cả nước

Đó sẽ là Quảng Ninh mà những lợi thế về rừng, biển, biên giới, khoáng sản và di sản không chỉ được khai thác, mà được chuyển hóa thành nguồn lực phát triển bền vững; nơi công nghiệp sạch, công nghệ cao, logistics, kinh tế biển, du lịch và công nghiệp văn hóa cùng tạo thành những trụ cột tăng trưởng mới.

Trong hành trình đó, mọi người dân từ đô thị trung tâm đến miền núi, biên giới, hải đảo của tỉnh luôn được thụ hưởng thành quả phát triển; khoảng cách về điều kiện sống, chất lượng dịch vụ và mức hưởng thụ văn hóa tiếp tục được thu hẹp. Phát biểu tại hội trường Quốc hội sáng 12/8 về việc thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh, khẳng định: Thành phố Quảng Ninh trong tương lai phải là nơi người dân được thụ hưởng những thành quả phát triển tốt hơn; có môi trường sống an toàn, xanh, sạch; có cơ hội học tập, làm việc, sáng tạo và phát triển.

Có thể thấy, hào khí Cách mạng Tháng Tám năm xưa được các thế hệ Quảng Ninh tiếp nối bằng ý chí đồng tâm và khát vọng xây dựng Quảng Ninh giàu đẹp, văn minh, hạnh phúc.