Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW: Chuyển động thực chất, hiệu quả thiết thực

Các xã, phường, đặc khu trên địa bàn thành phố đã chủ động lựa chọn hướng đi, cách làm sát với điều kiện địa phương để đưa Nghị quyết 57-NQ/TW vào thực tiễn. Những chuyển động trong quản lý, giải quyết thủ tục hành chính, phổ cập kỹ năng số và ứng dụng công nghệ vào đời sống đang từng bước tạo nên hiệu quả thiết thực, đồng thời lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong cộng đồng.

Trình diễn robot trong Ngày hội khoa học công nghệ – chuyển đổi số tại phường Cao Xanh. Ảnh: Tin tức Cao Xanh.

Những giải pháp số xuất phát từ thực tiễn

“Giữa phố biển Hạ Long có một phiên chợ chưa bao giờ đóng cửa” – đó là thông điệp giới thiệu về ứng dụng Chợ số Quảng Ninh, dự án chuyển đổi số do Đoàn Thanh niên phường Hồng Gai sáng tạo và triển khai. Được xây dựng trên nền tảng thương mại điện tử đa nhà bán, ứng dụng hướng tới hình thành không gian giao thương trực tuyến, kết nối các sản phẩm đặc sản, ẩm thực và dịch vụ du lịch của Quảng Ninh với người tiêu dùng.

Với Chợ số Quảng Ninh, chỉ qua một lần chạm, người dân và du khách có thể tiếp cận các gian hàng đặc sản, tìm kiếm địa chỉ ăn uống, khám phá những điểm đến hấp dẫn. Đối với tiểu thương, đây là kênh giới thiệu, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm hoạt động liên tục trên môi trường số, không bị giới hạn bởi thời gian hay không gian của những phiên chợ truyền thống. Các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương vì thế có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng quanh năm, thay vì phụ thuộc vào các hội chợ, sự kiện xúc tiến thương mại theo mùa.

Ứng dụng được thiết kế với 4 phân khu chức năng: "Chợ tươi" giới thiệu các gian hàng hải sản tươi sống được cập nhật hằng ngày; "Quà Quảng Ninh" kết nối các sản phẩm đặc sản, quà lưu niệm; "Món ngon" cung cấp thông tin, địa chỉ các nhà hàng, quán ăn, quán cà phê; "Khám phá" giới thiệu những điểm đến du lịch trong khu vực. Cách tổ chức này giúp người dùng dễ dàng tìm kiếm thông tin theo nhu cầu, đồng thời tạo sự liên kết giữa hoạt động mua sắm, thưởng thức ẩm thực và trải nghiệm du lịch.

Dự án Chợ số Quảng Ninh của Đoàn Thanh niên phường Hồng Gai sáng tạo được kỳ vọng sẽ cung cấp những gian hàng và điểm đến cho người dân, du khách chỉ trong 1 chạm.

Không dừng ở vai trò một kênh thương mại điện tử, Chợ số Quảng Ninh còn được định hướng trở thành địa chỉ tra cứu thông tin du lịch chính thống, hỗ trợ du khách tìm kiếm điểm đến, dịch vụ và các sản phẩm đặc sản có nguồn gốc địa phương. Thông qua bản đồ du lịch số đa ngôn ngữ như Tiếng Anh, Tiếng Trung, những thông tin về cảnh quan, địa chỉ ẩm thực, dịch vụ và trải nghiệm bản địa được tập hợp, giới thiệu trên cùng một nền tảng, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của du khách, nhất là du khách nước ngoài.

Chị Nguyễn Vũ Thùy Linh, Bí thư Đoàn phường Hồng Gai, cho biết: Gắn phát triển kinh tế số với du lịch là hướng đi mà tuổi trẻ phường Hồng Gai lựa chọn khi xây dựng dự án. Thông qua ứng dụng công nghệ vào hoạt động thương mại, quảng bá sản phẩm và giới thiệu điểm đến, đoàn viên, thanh niên mong muốn tạo thêm kênh kết nối giữa tiểu thương, doanh nghiệp với người tiêu dùng, du khách; qua đó cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị bằng những giải pháp thiết thực từ cơ sở.

Theo kế hoạch, từ tháng 12/2026, ứng dụng sẽ chính thức vận hành tại phường Hồng Gai và phường Bãi Cháy, trước khi từng bước mở rộng phạm vi trên toàn thành phố Quảng Ninh. Với cách tiếp cận kết hợp thương mại điện tử và quảng bá du lịch, dự án mở ra hướng khai thác hiệu quả hơn tiềm năng đặc sản, ẩm thực và dịch vụ bản địa trên môi trường số; đồng thời cho thấy vai trò chủ động, sáng tạo của lực lượng đoàn viên, thanh niên trong đưa công nghệ vào đời sống, thúc đẩy phát triển kinh tế số tại địa phương.

Còn ở phường Mạo Khê, một giải pháp số nhằm nâng cao khả năng nhận diện, phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến cho người dân cũng vừa mới được xây dựng. Đó là giải pháp “Lá chắn số Mạo Khê” của hai cô giáo Nguyễn Thị Hiền và Nguyễn Thị Phượng, Trường Tiểu học Mạo Khê II. Giải pháp đã giành giải Ba tại Chặng 3 “Bứt phá số” của Cuộc thi “Công dân số thành phố Quảng Ninh” năm 2026.

Được thiết kế dưới dạng website, “Lá chắn số Mạo Khê” cho phép người dùng nhập nội dung tin nhắn, đường link hoặc mô tả tình huống nghi ngờ lừa đảo để hệ thống phân tích, đánh giá mức độ rủi ro. Dựa trên các dấu hiệu như yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu, chuyển tiền, truy cập đường link lạ hoặc giả danh cơ quan chức năng, ngân hàng, hệ thống đưa ra cảnh báo theo 3 mức độ, kèm giải thích và hướng dẫn cách xử lý an toàn. Người dân có thể sử dụng trực tiếp trên điện thoại, máy tính mà không cần cài đặt ứng dụng.

Giải pháp “Lá chắn số Mạo Khê” được thiết kế nhằm nâng cao khả năng nhận diện, phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến cho người dân.

Cô giáo Nguyễn Thị Hiền, Trường Tiểu học Mạo Khê II, đại diện nhóm tác giả chia sẻ: Ý tưởng xây dựng giải pháp xuất phát từ thực tế nhiều người dân, nhất là người cao tuổi, học sinh, còn thiếu kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên mạng. Chúng tôi mong muốn tạo ra công cụ đơn giản, dễ sử dụng, giúp người dân chủ động kiểm tra những thông tin đáng ngờ trước khi thực hiện giao dịch. Thông qua việc giải thích các dấu hiệu rủi ro và hướng dẫn cách xử lý, giải pháp còn góp phần nâng cao nhận thức, hình thành thói quen tự bảo vệ khi tham gia môi trường số.

Nhóm tác giả cũng khẳng định sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, nâng cao khả năng nhận diện các tình huống lừa đảo và bổ sung những tính năng phù hợp với nhu cầu sử dụng. Đặc biệt, việc phát triển công cụ theo hướng dễ tiếp cận sẽ giúp học sinh, phụ huynh, người cao tuổi có thêm phương tiện bảo vệ thông tin cá nhân, phòng tránh rủi ro khi tham gia các hoạt động trực tuyến.

Triển khai đồng bộ, đưa công nghệ vào đời sống

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hạ Long, công nghệ được cụ thể hóa từ những thao tác rất gần gũi với người dân. Thay vì loay hoay với các bước kê khai, đăng nhập hay tra cứu hồ sơ trên môi trường điện tử, người dân được cán bộ hướng dẫn trực tiếp từng thao tác, từng bước làm quen với phương thức giao dịch mới. Đáng chú ý, việc đưa Ki-ốt AI vào vận hành tại Trung tâm tiếp tục mở rộng cách thức hỗ trợ người dân, giúp chủ động tra cứu thông tin, đăng ký và theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ.

Bên cạnh việc hỗ trợ người dân sử dụng công nghệ trong giải quyết các TTHC, tại 16 khu phố, các Tổ công nghệ số cộng đồng đang trở thành những “cánh tay nối dài”, trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt và các tiện ích số thiết yếu, qua đó từng bước đưa kỹ năng số đến gần hơn với từng gia đình, từng người dân.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phường Hạ Long xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Từ đầu năm 2026 đến nay, UBND phường đã ban hành 17 kế hoạch, 17 báo cáo và 45 công văn để cụ thể hóa các nhiệm vụ; đồng thời gắn triển khai nghị quyết với yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành và phục vụ Nhân dân.

Điểm đáng ghi nhận là chuyển đổi số tại Hạ Long đang được triển khai theo hướng đồng bộ, từ hạ tầng, dữ liệu đến con người. Hạ tầng mạng LAN/WAN tại các cơ quan, đơn vị được duy trì ổn định; tỷ lệ phủ sóng 5G theo dân số đạt 100%. Phường đã hoàn thành mua sắm 38 thiết bị đầu cuối phục vụ phòng họp không giấy tờ và khai thác các phần mềm dùng chung; 11 cụm truyền thanh thông minh và hệ thống phòng họp trực tuyến tại 16 nhà văn hóa được đưa vào vận hành.

Chính quyền phường Hạ Long bấm nút ra mắt Bộ nhận diện thương hiệu phường Hạ Long; nền tảng Hạ Long Smart. Ảnh: Đơn vị cung cấp.

Đặc biệt, nền tảng “Smart Hạ Long” đang từng bước mở ra phương thức tương tác mới giữa chính quyền với người dân, hướng tới tiếp nhận phản ánh hiện trường, hỗ trợ giám sát và điều hành đô thị thông minh. Tính đến giữa tháng 9/2026, nền tảng này đã ghi nhận 1.786 lượt truy cập. Phường cũng đã lắp đặt 5 trạm wifi miễn phí tại hai tuyến đường Hải Long, Hải Phượng và 8 camera tích hợp AI tại tuyến phố kiểu mẫu Hải Phượng… Qua đó cho thấy công nghệ đang từng bước được đưa vào cuộc sống, rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân.

Ông Lưu Mạnh Tuấn, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường cho biết: Thời gian tới, địa phương tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công, duy trì phong trào “Bình dân học vụ số”, mở rộng camera AI, trạm wifi miễn phí, tổ chức tập huấn chuyên sâu về AI, dữ liệu lớn; đồng thời nâng tỷ lệ sử dụng chữ ký số, phát huy hiệu quả Smart Hạ Long và hoàn thiện các hạng mục nhà văn hóa số.

Còn tại đặc khu Vân Đồn, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW đang được cụ thể hóa bằng những ứng dụng công nghệ thiết thực, gắn với nhu cầu của người dân và đổi mới hoạt động của chính quyền cơ sở. Với đặc thù địa bàn rộng, có cả đất liền, hải đảo, chuyển đổi số và công nghệ được địa phương xác định là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng phục vụ, giảm thời gian, chi phí đi lại cho người dân, doanh nghiệp.

Một trong những tiện ích được địa phương đưa vào sử dụng là ứng dụng “Vân Đồn Số”, tạo kênh kết nối trực tiếp giữa chính quyền với người dân. Thông qua ứng dụng, người dân có thể cập nhật thông tin chính thống, tra cứu dịch vụ công, theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ, gửi phản ánh, kiến nghị về hạ tầng, môi trường, an ninh trật tự. Ứng dụng còn tích hợp các thông tin về du lịch, y tế, giáo dục, cảnh báo thời tiết và phòng chống thiên tai, giúp người dân thuận tiện hơn trong tiếp cận các dịch vụ, tiện ích phục vụ đời sống. Chị Hà Thị Hương, thôn Bình Dân (đặc khu Vân Đồn) chia sẻ: “Qua ứng dụng ‘Vân Đồn Số’, chúng tôi có thể gửi phản ánh, kiến nghị về những vấn đề xảy ra tại khu dân cư như môi trường, an ninh trật tự hay các dịch vụ công. Việc gửi thông tin thuận tiện, nhanh chóng, đồng thời người dân có thể theo dõi quá trình tiếp nhận, xử lý của cơ quan chức năng”.

Cán bộ, công chức, viên chức trên địa bàn đặc khu Vân Đồn tham gia khóa học bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và nhận thức về chuyển đổi số, tháng 10/2026.

Cùng với phát triển các tiện ích số, Vân Đồn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giải quyết thủ tục hành chính. Trung tâm Phục vụ hành chính công đặc khu được tổ chức với 1 điểm trung tâm và 7 điểm tiếp nhận, phục vụ người dân trên toàn địa bàn. Quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ được thực hiện trên hệ thống điện tử, kết hợp sử dụng chữ ký số và khai thác dữ liệu dùng chung. Trong giai đoạn 1/7/2025 - 1/7/2026, Trung tâm tiếp nhận 14.970 hồ sơ, trong đó 98,62% là hồ sơ trực tuyến; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 99,66%. Toàn bộ hồ sơ tiếp nhận được số hóa, phục vụ công tác xử lý, lưu trữ và tra cứu thông tin.

Để người dân tiếp cận, sử dụng hiệu quả các dịch vụ số, Vân Đồn đã thành lập 27 tổ công nghệ số cộng đồng với 260 thành viên, hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, sử dụng tài khoản định danh điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt. Tại các điểm tiếp nhận TTHC, cán bộ và đoàn viên thanh niên trực tiếp hỗ trợ người cao tuổi, người chưa thành thạo công nghệ kê khai, nộp hồ sơ trên hệ thống, giúp người dân từng bước làm quen với phương thức giao dịch điện tử.

Song song, đặc khu tập trung rà soát, chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu trong các lĩnh vực đất đai, hộ tịch, dân cư, an sinh xã hội. Trong đó, việc đo đạc, hoàn thiện hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai được chú trọng nhằm nâng cao hiệu quả tra cứu, đối chiếu thông tin và giải quyết thủ tục hành chính. Việc tăng cường kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu cũng hướng tới giảm yêu cầu kê khai, cung cấp lại những thông tin người dân đã có trên hệ thống, tạo nền tảng để tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ của chính quyền cơ sở.

Đoàn viên thanh niên đặc khu Vân Đồn hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng các tiện ích số trên điện thoại thông minh.

Ông Đào Văn Vũ, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Vân Đồn, cho biết: Địa phương tiếp tục tập trung thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, trọng tâm là nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến và đẩy mạnh số hóa, khai thác dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành. Đặc biệt, ưu tiên rà soát, làm sạch, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, hộ tịch và các dữ liệu chuyên ngành, tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin để giảm giấy tờ, thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. Cùng với đó, đặc khu đề xuất thành phố tiếp tục hỗ trợ đầu tư trang thiết bị, bố trí các ki-ốt dịch vụ công thông minh tại Trung tâm Phục vụ hành chính công và nhà văn hóa các thôn, khu phố; tăng cường đào tạo nhân lực, hỗ trợ kỹ thuật để các nền tảng số vận hành ổn định, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Để công nghệ là đòn bẩy cho phát triển bền vững

Những mô hình ở Điền Xá, Mạo Khê, Hạ Long và Vân Đồn cho thấy sự chủ động của các địa phương trong cụ thể hóa Nghị quyết 57 bằng những nhiệm vụ sát với yêu cầu quản lý và đời sống.

Tính đến hết tháng 9/2026, Quảng Ninh đã hoàn thành 171/176 nhiệm vụ có thời hạn do Trung ương giao, đạt 97,16%; 5 nhiệm vụ còn lại đang được triển khai đúng tiến độ. Cùng với chính quyền số, kinh tế số từng bước mở rộng. Giá trị tăng thêm của kinh tế số ước đạt khoảng 8-8,3% GRDP; 100% sản phẩm OCOP đạt từ 3-5 sao có mặt trên các sàn thương mại điện tử chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt, với 33.578 gian hàng. Thành phố đã hỗ trợ 1.280 doanh nghiệp chuyển đổi số; doanh thu thương mại điện tử đạt khoảng 16.500 tỷ đồng.

Hạ tầng viễn thông tiếp tục được đầu tư, hoàn thiện. Đến tháng 9/2026, tỷ lệ dân số được phủ sóng 4G đạt 100%, 5G đạt 94%; tỷ lệ hộ gia đình có thuê bao băng rộng cố định đạt 99,74%. Thành phố cũng cơ bản hoàn thành xử lý các điểm lõm sóng theo kế hoạch năm 2026, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ số tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo.

Ứng dụng công nghệ trong sản xuất miến dong tại doanh nghiệp trên địa bàn xã Bình Liêu.

Trong phát triển xã hội số, thành phố đã thu nhận hơn 1,2 triệu tài khoản định danh điện tử; 100% cơ sở y tế thực hiện khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước; 100% cơ sở giáo dục thực hiện quản trị trên môi trường số. Toàn thành phố duy trì 1.538 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 11.800 thành viên, hoạt động tại 100% thôn, bản, khu phố, hỗ trợ trên 190.000 hộ gia đình tiếp cận các dịch vụ số.

Dù đạt nhiều kết quả, thực tiễn ở cơ sở cho thấy tiến độ và chất lượng triển khai vẫn chưa đồng đều. Một số địa bàn còn khó khăn về hạ tầng, thiết bị, nhân lực chuyên trách; kỹ năng số của người dân có sự chênh lệch; dữ liệu ở một số lĩnh vực chưa được chuẩn hóa, kết nối thông suốt. Vì vậy, yêu cầu đặt ra với cấp xã, phường là phải tiếp tục rà soát những khâu còn vướng, lựa chọn nhiệm vụ trọng tâm để tập trung nguồn lực; gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ và kết quả thực hiện. Mỗi mô hình, việc làm, giải pháp cần được đánh giá bằng hiệu quả thực tế như thời gian giải quyết công việc được rút ngắn, chi phí người dân được tiết giảm, hoạt động sản xuất, kinh doanh thuận lợi hơn và dữ liệu được khai thác, sử dụng hiệu quả.

Nghị quyết 57 sẽ thực sự đi vào cuộc sống khi mỗi xã, phường, đặc khu chủ động tìm ra cách làm phù hợp, khơi dậy sự tham gia và tinh thần đổi mới trong cộng đồng, doanh nghiệp. Đó cũng là nền tảng để KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số lan tỏa sâu rộng, trở thành động lực nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh của Quảng Ninh trong giai đoạn phát triển mới.