Phòng bệnh sán lá gan nhỏ và nhiễm ký sinh trùng

Phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh có cuộc trao đổi với bác sĩ CKI Trịnh Thu Hoàn, Trưởng Khoa Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí), về nguy cơ mắc bệnh sán lá gan nhỏ, nhiễm ký sinh trùng và những khuyến cáo giúp người dân chủ động phòng bệnh.

Kỹ thuật viên khoa vi sinh (Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí) thực hiện kỹ thuật Elisa chẩn đoán ký sinh trùng.

- Xin bác sĩ cho biết tình hình bệnh nhân mắc sán lá gan nhỏ và các bệnh ký sinh trùng đang điều trị tại Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí? Từ thực tế điều trị, đâu là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh?

+ Thời gian gần đây, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí ghi nhận nhiều trường hợp nhiễm ký sinh trùng được chẩn đoán và điều trị, trong đó có cả bệnh nhân mắc sán lá gan nhỏ. Ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể chủ yếu qua đường tiêu hóa. Đây là con đường lây nhiễm phổ biến nhất.

Riêng với bệnh sán lá gan nhỏ, tác nhân gây bệnh thường có trong các loài cá nước ngọt chưa được nấu chín kỹ. Khi người dân ăn gỏi cá, cá tái, hoặc các món chế biến từ cá, nhưng chưa bảo đảm chín hoàn toàn, ấu trùng sán có thể theo đường tiêu hóa vào cơ thể. Sau khi xâm nhập, sán ký sinh ở đường mật trong gan, gây viêm đường mật, rối loạn tiêu hóa, đau tức vùng hạ sườn phải. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể kéo dài, ảnh hưởng đến gan, đường mật và sức khỏe chung.

Quảng Ninh là địa phương có nhiều sông, hồ, đầm và vùng nuôi trồng thủy sản. Ở một số nơi, người dân vẫn còn thói quen sử dụng đồ tái, gỏi, nhất là gỏi cá nước ngọt, cá tái, hoặc cá chưa được nấu chín kỹ. Bên cạnh đó, người dân cũng cần lưu ý nguy cơ từ việc ăn rau sống, đặc biệt là các loại rau thủy sinh; chế biến thực phẩm không bảo đảm vệ sinh; nuôi chó, mèo thả rông, nhưng không tẩy giun định kỳ; thường xuyên tiếp xúc với đất, nước ô nhiễm mà không có phương tiện bảo hộ.

Bác sĩ CKI Trịnh Thu Hoàn, Trưởng Khoa Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí) thăm khám cho người bệnh.

- Bệnh do ký sinh trùng thường diễn biến âm thầm, dễ bị bỏ qua, hoặc nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường. Vậy những biểu hiện nào người dân cần lưu ý để đi khám, phát hiện và điều trị kịp thời, thưa bác sĩ?

+ Đa số bệnh do ký sinh trùng thường diễn biến âm thầm, biểu hiện lâm sàng không rõ ràng. Có trường hợp người bệnh chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe định kỳ, hoặc làm xét nghiệm máu.

Người dân không nên chủ quan nếu xuất hiện các triệu chứng như đau bụng vùng hạ sườn phải, đầy chướng, khó tiêu; tiêu chảy hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài; nổi mề đay tái diễn; ngứa kéo dài; sụt cân không rõ nguyên nhân. Trường hợp xét nghiệm máu có tăng bạch cầu ái toan cũng cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám, tư vấn để xác định nguyên nhân. Việc phát hiện sớm có ý nghĩa quan trọng, giúp người bệnh được điều trị đúng phác đồ, hạn chế nguy cơ bệnh kéo dài, ảnh hưởng đến gan, đường mật và sức khỏe chung.

Trường hợp người bệnh viêm thượng củng mạc mắt do ký sinh trùng (giun đũa chó, mèo) xâm nhập vào tổ chức dưới kết mạc được điều trị tại Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí. Ảnh do bệnh viện cung cấp

- Từ thực tế khám, điều trị tại bệnh viện, bác sĩ khuyến cáo người dân cần làm gì để phòng bệnh?

+ Để phòng bệnh sán lá gan nhỏ và các bệnh ký sinh trùng, người dân cần thực hiện ăn chín, uống sôi; không ăn gỏi cá, cá tái, thịt tái, hay các thực phẩm chưa được nấu chín kỹ. Khi chế biến thức ăn, cần sử dụng riêng dao, thớt cho thực phẩm sống và thực phẩm chín; rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi chế biến thực phẩm và sau khi tiếp xúc với đất, nước, vật nuôi. Các gia đình cần quản lý phân, chất thải đúng quy định, không phóng uế ra môi trường; tẩy giun, sán định kỳ cho vật nuôi, nhất là chó, mèo. Người thường xuyên tiếp xúc với đất, nước, ao hồ, khu vực nuôi trồng thủy sản cần sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp.

Bên cạnh thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt, người dân nên khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là những người sống ở vùng có nguy cơ, có thói quen ăn đồ tái, gỏi hoặc xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ. Khi mắc bệnh, cần điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý mua thuốc tẩy giun, sán để sử dụng, tránh điều trị không đúng bệnh hoặc không đủ liều.

- Xin cảm ơn bác sĩ!