Những phóng viên cơ sở trong thời đại số

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ đến từng ngõ ngách của đời sống xã hội. Điều này đòi hỏi đội ngũ những người làm báo, trong đó có các phóng viên cơ sở, phải thay đổi tư duy, linh hoạt và thực tế trong tiếp cận quá trình chuyển đổi số. Làm báo không chỉ bằng đam mê mà còn phải trở thành những “phóng viên 4.0” năng động, sáng tạo.

Trung tâm Truyền thông – Văn hóa TP Uông Bí hiện có đội ngũ phóng viên gồm 5 người, nhưng mỗi cá nhân đều là một "tổ hợp báo chí" thu nhỏ: tự quay, tự chụp, tự viết, tự dựng – đôi khi còn kiêm luôn cả vai trò phát thanh viên. Họ làm báo đa nền tảng, đa loại hình trong điều kiện trang thiết bị còn nhiều thiếu thốn, nhưng luôn sẵn sàng thích ứng với những yêu cầu mới của độc giả trong thời đại số.

Không còn gắn bó đơn thuần với cây bút, sổ tay và chiếc máy ảnh hay camera truyền thống, mỗi phóng viên cơ sở giờ đây còn là “người kiến tạo nội dung số.” Họ sản xuất tin bài phù hợp với hạ tầng số của trung tâm, đăng tải nhanh chóng trên các nền tảng như fanpage, website, YouTube…; tận dụng sức mạnh lan tỏa của mạng xã hội để truyền tải thông tin nhanh nhất đến người dân, phát hiện, biểu dương, lan tỏa các gương điển hình tiên tiến, những nhân tố mới, các mô hình kinh tế hiệu quả; đồng thời phản ánh các bức xúc, kiến nghị của Nhân dân; thực hiện vai trò định hướng thông tin chuẩn xác. Họ nhanh nhạy nắm bắt các thông tin đăng phát với dụng ý xấu để kịp thời cung cấp thông tin chính thống, định hướng dư luận. Qua đó, báo chí đã giúp chính quyền địa phương nắm bắt, chỉ đạo xử lý kịp thời, đưa ra nhiều giải pháp đẩy lùi tiêu cực, xử lý hiệu quả những vấn đề nổi cộm, củng cố niềm tin của người dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của chính quyền.

Phòng biên tập, dựng phim của Trung tâm TT-VH thành phố

Hiện Trung tâm đang quản lý, vận hành 2 trang thông tin điện tử và cổng thông tin điện tử của thành phố Uông Bí (tại địa chỉ: uongbi.gov.vn và uongbi.quangninh.gov.vn ); cùng 3 trang mạng xã hội (fanpage) do thành phố quản lý, gồm: Tin tức Uông Bí 24/7, DDCI Uông Bí, DDCI Quảng Ninh, với hàng chục nghìn lượt người theo dõi. Phát thanh trên sóng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng phương thức truyền dẫn tín hiệu âm thanh trên hạ tầng viễn thông Internet... Mỗi năm, Trung tâm Truyền thông – Văn hóa thành phố sản xuất, khai thác trên 2.700 tin, bài, phóng sự, video clip; đăng phát trên 8.000 lượt tin, bài, phóng sự trên các nền tảng quản lý.

Thách thức lớn nhất của phóng viên cơ sở là thiết bị còn thô sơ, trong khi yêu cầu công việc ngày càng cao. Ngoài kỹ năng nghề nghiệp truyền thống, phóng viên của Trung tâm TT-VH thành phố còn không ngừng học hỏi, tự thích ứng và làm chủ các phần mềm dựng video, biên tập audio, làm ảnh động, dựng đồ họa, sáng tạo infographic, tương tác mạng xã hội… để không chỉ "đưa tin", mà còn khẳng định vị thế là cơ quan ngôn luận của chính quyền địa phương.

Phóng viên Trung tâm TT-VH thành phố đang tác nghiệp.

Dù bối cảnh tác nghiệp khó khăn những phóng viên cơ sở vẫn vững vàng tinh thần và sự lạc quan.

Không thể phủ nhận rằng, trong thời đại số, các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) như ChatGPT, phần mềm chỉnh sửa tự động, ứng dụng dựng phim trực tuyến, hay công cụ phân tích dữ liệu người đọc… đang từng bước thay đổi cách làm báo truyền thống. Những nền tảng công nghệ này không chỉ giúp phóng viên cơ sở tối ưu hóa quy trình làm việc – từ khâu tìm kiếm thông tin, phân tích số liệu, xây dựng nội dung cho đến hậu kỳ, trình bày sản phẩm – mà còn góp phần nâng cao chất lượng báo chí, cả về nội dung lẫn hình thức thể hiện.

Cán bộ PV-BTV Trung tâm TT-VH tham gia khóa bồi dưỡng ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong tác nghiệp báo chí hiện đại.

Theo tính chất công việc, một ngày làm việc của phóng viên Trung tâm TT-VH thành phố không bắt đầu lúc 7h30 sáng, mà có khi từ tinh mơ theo dòng sự kiện. Họ mang vác thiết bị nặng hơn chục cân, sẵn sàng vào vùng sâu, vùng xa, các công trường, hầm mỏ, điểm nóng về môi trường, thiên tai hay cưỡng chế giải phóng mặt bằng... để ghi nhận, phản ánh những hình ảnh sống động, chân thực đến khán giả.

Dù thu nhập còn khiêm tốn. Dù có người nhiều năm liên tục không có những khoảnh khắc cá nhân quý giá như đón giao thừa cùng gia đình, cùng con dự lễ khai giảng năm học mới hay đón Tết Trung thu. Nhưng họ vẫn chọn gắn bó với nghề – bằng ngọn lửa nghề, bằng trái tim nóng của người làm báo; bằng sự dấn thân, sáng tạo và tinh thần không ngừng tiến về phía trước.

Phương Lan