Những điểm mới của Luật Cư trú năm 2020

Tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIV, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Cư trú năm 2020 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2021. Luật Cư trú năm 2020 gồm 07 chương, 38 điều, quy định về việc thực hiện quyền tự do cư trú của công dân Việt Nam trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; việc đăng ký, quản lý cư trú; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của công dân, cơ quan, tổ chức về đăng ký, quản lý cư trú. Luật có một số điểm mới đáng chú ý như sau:

1. Thay đổi về thẩm quyền: Luật mới quy định cơ quan đăng ký cư trú là cơ quan quản lý cư trú trực tiếp thực hiện việc đăng ký cư trú của công dân, quy định là Công an xã, phường, thị trấn trên toàn tỉnh.

Như vậy, kể từ ngày 01/7/2021 khi công dân có nhu cầu thực hiện các thủ tục đăng ký cư trú sẽ đến liên hệ làm việc tại trụ sở Công an các phường, xã nơi công dân đang thường trú hoặc truy cập trên cổng dịch vụ công tác quản lý cư trú tại địa chỉ: https://dichvucong.dancuquocgia.gov.vn để đăng ký các thủ tục liên quan đến đăng ký cư trú.

2. Chính thức bỏ sổ hộ khẩu, sổ tạm trú vào cuối năm 2022

Kể từ ngày 01/07/2021, sổ hộ khẩu, sổ tạm trú đã được cấp vẫn được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú cho đến hết ngày 31/12/2022, từ ngày 01/01/2023 sổ hộ khẩu, sổ tạm trú không còn giá trị sử dụng.

Khi công dân thực hiện các thủ tục đăng ký cư trú dẫn đến thay đổi thông tin trong sổ hộ khẩu, sổ tạm trú thì cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thu hồi sổ hộ khẩu, sổ tạm trú đã cấp, thực hiện điều chỉnh, cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú theo quy định của Luật này và không cấp mới, cấp lại Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú.

3. Xoá đăng ký thường trú

- Đi khỏi nơi thường trú 12 tháng phải khai báo tạm vắng, nếu không sẽ bị xoá đăng ký thường trú: Tại khoản 1, Điều 31, Luật Cư trú 2020 bổ sung thêm trường hợp công dân phải khai báo tạm vắng: Đi khỏi phạm vi đơn vị hành chính cấp xã nơi thường trú từ 12 tháng liên tục trở lên đối với người không thuộc trường hợp quy định tại các điểm a, b và c khoản này, trừ trường hợp đã đăng ký tạm trú tại nơi ở mới hoặc đã xuất cảnh ra nước ngoài.

- Bán nhà có thể bị xoá đăng ký thường trú: Điểm g, khoản 1, Điều 24, Luật Cư trú quy định: Người đã đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp nhưng sau đó quyền sở hữu chỗ ở đó đã chuyển cho người khác mà sau 12 tháng kể từ ngày chuyển quyền sở hữu vẫn chưa đăng ký thường trú tại chỗ ở mới, trừ trường hợp được chủ sở hữu mới đồng ý tiếp tục cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ và cho đăng ký thường trú tại chỗ ở đó hoặc trường hợp quy định tại điểm h khoản này thì bị xóa đăng ký thường trú.

4. Diện tích nhà thuê, mượn, ở nhờ tối thiểu 8m2 sàn/người để được đăng ký thường trú

Tại điểm b, Khoản 3, Điều 20, Luật cư trú 2020 quy định: Công dân được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ khi đáp ứng điều kiện về diện tích nhà ở tối thiểu không thấp hơn 08m2 sàn/ người và được chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý cho đăng ký thường trú tại địa điểm thuê, mượn, ở nhờ và được chủ hộ đồng ý nếu đăng ký thường trú vào cùng hộ gia đình đó.

5. Nơi cư trú của người không có nơi thường trú, tạm trú

Tại Điều 19, Luật Cư trú năm 2020, việc xác định nơi cư trú của người không có cả nơi thường trú và nơi tạm trú do không đủ điều kiện đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú được quy định như sau:

- Là nơi ở hiện tại của người đó.

- Trường hợp không có địa điểm chỗ ở cụ thể thì nơi ở hiện tại được xác định là đơn vị hành chính cấp xã nơi người đó đang thực tế sinh sống.

- Người không có nơi thường trú, nơi tạm trú phải khai báo thông tin về cư trú với cơ quan đăng ký cư trú tại nơi ở hiện tại.