Mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho Quảng Ninh

Tại Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thống nhất thông qua chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương; tiếp đó Chính phủ thông qua hồ sơ Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ là sự ghi nhận đối với những thành tựu phát triển toàn diện của Quảng Ninh, mà còn khẳng định niềm tin của Đảng, Nhà nước vào năng lực phát triển, năng lực quản trị và vai trò tiên phong của địa phương. Một chặng đường mới đang mở ra cho Quảng Ninh, với yêu cầu cao hơn, trọng trách lớn hơn và khát vọng vươn tới tầm vóc của một cực tăng trưởng hàng đầu đất nước.

Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: chinhphu.vn

Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV diễn ra từ ngày 20 đến 24/7 đã tập trung thảo luận nhiều nội dung quan trọng triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, nội dung về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Một trong những nội dung được Trung ương xem xét, thảo luận kỹ lưỡng là Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương.

Trong phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương phải được xem xét trong tiến trình hình thành các cực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực quản trị đô thị và tăng cường liên kết vùng. Việc thay đổi địa vị hành chính phải tạo chuyển biến thực chất về năng lực quản trị, hiệu quả huy động nguồn lực và sức lan tỏa phát triển. Cần đánh giá kỹ điều kiện hạ tầng, nguồn lực, chi phí vận hành và tác động đối với nhân dân, bảo đảm mỗi đề án tạo ra giá trị phát triển mới cho địa phương, vùng và cả nước.

Định hướng đó thể hiện rõ tư duy nhất quán là khi địa phương đã thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, thước đo phát triển không thể dừng ở mức cao hơn mặt bằng chung, mà phải được nâng lên ở khả năng tạo chuẩn mực, mô hình và cách làm mới có sức lan tỏa trong toàn quốc. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là phát triển nhanh, bền vững, mà quan trọng hơn là chủ động đảm nhận vai trò thí điểm, tiên phong và dẫn dắt trong một số lĩnh vực chiến lược. Qua đó, đóng góp luận cứ thực tiễn cho việc hoàn thiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Sau quá trình nghiên cứu, phân tích và thảo luận dân chủ, Ban Chấp hành Trung ương đã thống nhất thông qua chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương. Tiếp đó, ngày 27/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 202/NQ-CP thông qua hồ sơ Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh.

Hai quyết sách liên tiếp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chính phủ thể hiện sự ghi nhận đối với những thành tựu phát triển nổi bật của Quảng Ninh. Đồng thời phản ánh sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước, Chính phủ vào năng lực phát triển, năng lực quản trị và vai trò ngày càng quan trọng của Quảng Ninh trong chiến lược phát triển vùng và cả nước.

Một góc đô thị của Quảng Ninh. Ảnh: Phạm Lê Hưng

Có được sự thống nhất ấy là kết tinh của cả một quá trình đổi mới tư duy phát triển được bền bỉ theo đuổi qua nhiều nhiệm kỳ. Từ rất sớm, Quảng Ninh đã lựa chọn con đường phát triển dựa trên quy hoạch chiến lược. Quảng Ninh là một trong những địa phương tiên phong xây dựng hệ thống quy hoạch tổng thể, lấy quy hoạch đi trước một bước để dẫn dắt đầu tư, phân bổ nguồn lực và tổ chức không gian phát triển. Cùng với đó là những quyết sách mạnh mẽ về cải thiện môi trường đầu tư, cải cách hành chính, xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số, phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại và đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững.

Những quyết sách đúng đắn ấy đã tạo nên diện mạo mới cho Quảng Ninh. Hạ tầng giao thông phát triển đồng bộ; môi trường đầu tư kinh doanh liên tục được cải thiện; tốc độ tăng trưởng GRDP nhiều năm liền thuộc nhóm dẫn đầu cả nước; quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng; thu ngân sách luôn duy trì ở mức cao; du lịch khẳng định vị thế ngành kinh tế mũi nhọn; KHCN và chuyển đổi số từng bước trở thành động lực phát triển mới. Đặc biệt, quá trình phát triển của Quảng Ninh luôn đặt con người ở vị trí trung tâm. Những thành quả về tăng trưởng kinh tế được chuyển hóa thành chất lượng cuộc sống, an sinh xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa và xây dựng môi trường sống ngày càng văn minh, hiện đại... Đây là cơ sở thực tiễn vững chắc để Quảng Ninh đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Theo đề án, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở giữ nguyên địa giới hành chính của tỉnh hiện nay, với diện tích hơn 6.231km², vượt xa tiêu chuẩn tối thiểu 2.500km²; dân số hơn 1,5 triệu người. Năm 2025, tỷ lệ đô thị hóa của Quảng Ninh đạt 81,23%, cao hơn nhiều so với mức tối thiểu 45% theo quy định. Số phường chiếm khoảng 55,6% tổng số đơn vị hành chính; cấp xã cũng vượt tiêu chuẩn từ 30% trở lên. Ngày 26/6/2026, Quảng Ninh được công nhận đạt tiêu chí đô thị loại I, hoàn tất một trong 7 điều kiện pháp lý quan trọng nhất để thành lập thành phố trực thuộc Trung ương.

Về phát triển kinh tế, năm 2025, GRDP của Quảng Ninh tăng 11,89%, đưa quy mô nền kinh tế lên hơn 368.445 tỷ đồng. Tổng thu NSNN đạt 84.500 tỷ đồng, trong đó thu nội địa đạt 68.150 tỷ đồng. Du lịch tiếp tục giữ vai trò ngành kinh tế chủ lực khi đón 21,28 triệu lượt khách, mang về doanh thu khoảng 57.000 tỷ đồng. Năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng 13%, GRDP bình quân đầu người từ 11.800 USD và tổng thu ngân sách khoảng 100.000 tỷ đồng. 6 tháng đầu năm 2026, tốc độ GRDP ước đạt 11,11%, cao hơn 0,04 điểm % so với kịch bản 6 tháng. Cơ cấu kinh tế cũng đang chuyển dần từ khai thác tài nguyên sang công nghiệp chế biến, chế tạo, dịch vụ, du lịch, logistics, kinh tế biển, kinh tế số và tăng trưởng xanh.

Theo định hướng của Bộ Chính trị, Quảng Ninh phát triển theo mô hình đô thị xanh, thông minh; tổ chức không gian đô thị, biển, đảo, biên giới và di sản thành một hệ sinh thái thống nhất. Địa phương chuyển từ mô hình phân tán sang đa trung tâm, tăng tính kết nối và liên kết vùng. Đồng thời, mở rộng không gian tăng trưởng với các động lực chính là KHCN và chuyển đổi số; phát triển đồng bộ kinh tế xanh, kinh tế biển, kinh tế di sản, kinh tế biên giới, kinh tế ban đêm và công nghiệp văn hóa.

Trong chiến lược phát triển quốc gia, thành phố Quảng Ninh được kỳ vọng trở thành một cực tăng trưởng năng động, một trung tâm phát triển hiện đại của phía Bắc; một địa bàn chiến lược tích hợp biển - đảo - biên giới - đô thị - di sản; cửa ngõ kết nối quốc gia với khu vực Đông Bắc Á và ASEAN; đồng thời là mô hình tiên phong về quản trị hiện đại, phát triển xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Vai trò mới ấy cũng đồng nghĩa với những yêu cầu mới, đòi hỏi Quảng Ninh phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn, sáng tạo hơn, phát huy tốt hơn những lợi thế khác biệt để tạo sức lan tỏa không chỉ cho vùng mà còn cho cả nước.

Theo Thu Chung/baoquangninh.vn