Kiểm soát bệnh từ sớm

Các bệnh mãn tính, nhất là tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh hô hấp mạn tính đang có xu hướng gia tăng và trẻ hóa. Diễn biến âm thầm, dễ bị bỏ qua, nhưng khi xuất hiện biến chứng, nhiều trường hợp có thể rơi vào tình trạng nguy kịch nếu không được phát hiện, cấp cứu và điều trị kịp thời.

Một cơn đau ngực kèm khó thở thoáng qua tưởng như không đáng ngại đã khiến ông Hoàng Văn Kh. (73 tuổi, TP Hải Phòng) rơi vào tình trạng nguy kịch do nhồi máu cơ tim cấp. Khi được đưa đến Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí cấp cứu, người bệnh nhanh chóng được thăm khám, chỉ định chụp mạch vành để đánh giá tổn thương. Ngay khi tới phòng can thiệp, người bệnh đột ngột mất ý thức, ngừng tuần hoàn. Ê-kíp can thiệp tim mạch lập tức hồi sức, ép tim ngoài lồng ngực, sau đó đặt stent cấp cứu, kịp thời tái thông dòng máu nuôi tim. Nhờ được xử trí khẩn trương, người bệnh đã qua cơn nguy kịch, sức khỏe ổn định và được xuất viện.

Theo bác sĩ CKII Hoàng Minh Quang (Trưởng khoa Nội tim mạch, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí), nhồi máu cơ tim cấp là bệnh lý đặc biệt nguy hiểm, có thể dẫn tới ngừng tim, đột tử nếu không được phát hiện và xử trí sớm. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau tức ngực, khó thở, vã mồ hôi, đau lan lên vai hoặc cánh tay trái, người dân cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời.

Ông Hoàng Văn Kh. (73 tuổi, TP Hải Phòng) được kiểm tra huyết áp trước khi xuất viện.

Không chỉ người cao tuổi, biến chứng do bệnh nền kiểm soát không tốt cũng đang có xu hướng xuất hiện ở người trẻ. Chị N. (35 tuổi, phường Quảng Yên) bất ngờ xuất hiện các triệu chứng méo miệng, nói khó, yếu nửa người và được chẩn đoán đột quỵ thiếu máu não cấp. Kết quả chụp cắt lớp vi tính chưa ghi nhận xuất huyết não, người bệnh nhanh chóng được chỉ định dùng thuốc tiêu sợi huyết trong “thời gian vàng”. Sau điều trị, tình trạng yếu liệt cải thiện rõ rệt, khả năng vận động và giao tiếp dần phục hồi.

Khai thác bệnh sử cho thấy, chị N. có tiền sử tăng huyết áp nhưng dùng thuốc không đều, chủ quan vì nghĩ bản thân còn trẻ. Theo các bác sĩ, tăng huyết áp nếu không được kiểm soát tốt có thể âm thầm gây tổn thương thành mạch, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông dẫn tới đột quỵ. Đáng lo ngại, đột quỵ hiện không còn là bệnh lý chỉ gặp ở người cao tuổi, mà có xu hướng trẻ hóa ở những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, căng thẳng kéo dài, ít vận động, hút thuốc lá hoặc sinh hoạt thiếu lành mạnh.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh siêu âm sàng lọc tuyến giáp cho người lao động Công ty Than Hòn Gai.

Bên cạnh đó, các bệnh mãn tính khác như đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, bệnh thận mạn… cũng đang tạo gánh nặng ngày càng lớn trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đi khám vì mệt mỏi kéo dài, khó thở, đau tức ngực, đường huyết tăng cao hoặc đã có biến chứng. Trong khi đó, nếu được khám sức khỏe định kỳ, theo dõi các chỉ số cơ bản và điều chỉnh lối sống từ sớm, nhiều nguy cơ có thể được kiểm soát tốt hơn.

Cùng với nâng cao năng lực cấp cứu, điều trị chuyên sâu tại các bệnh viện tuyến tỉnh, ngành Y tế Quảng Ninh duy trì thường xuyên hoạt động khám sàng lọc, phát hiện sớm và quản lý điều trị bệnh không lây nhiễm ngay từ cơ sở. Nhiều năm qua, toàn ngành đã triển khai sàng lọc, quản lý điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường; sàng lọc nguy cơ ung thư vú, ung thư cổ tử cung. Hiện ngành Y tế đang quản lý, điều trị khoảng 75.000 người mắc tăng huyết áp, trên 26.000 người mắc đái tháo đường; đồng thời duy trì sàng lọc nguy cơ ung thư vú, ung thư cổ tử cung, tư vấn theo dõi và chuyển gửi thăm khám chuyên sâu đối với các trường hợp nguy cơ.

Đáng chú ý, năm 2026, Quảng Ninh triển khai kế hoạch khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn tỉnh. Theo kế hoạch, toàn tỉnh dự kiến tổ chức khám cho hơn 1,4 triệu người, trong đó ưu tiên các nhóm nguy cơ cao, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, người lao động, học sinh, người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và các đối tượng chính sách. Thông qua hoạt động khám, sàng lọc, ngành Y tế hướng tới phát hiện sớm bệnh tật, quản lý các bệnh không lây nhiễm, bệnh nghề nghiệp, bệnh truyền nhiễm và các yếu tố nguy cơ sức khỏe để có hướng dự phòng, điều trị kịp thời.

Kế hoạch cũng đặt mục tiêu 100% xã, phường, đặc khu tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho người dân; kết quả khám được cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử, liên thông với hệ thống dữ liệu y tế và tích hợp trên ứng dụng VNeID. 

Theo Nguyễn Hoa/baoquangninh.vn