Khi công nghệ số bén rễ vào đời sống

Chuyển đổi số trên địa bàn Quảng Ninh đang phát triển mạnh mẽ, đang dần hiện hữu trong từng khu dân cư, từng buổi sinh hoạt cộng đồng, trong cách người dân học tập, làm việc và chăm lo cho cuộc sống hằng ngày, công nghệ đang dần trở thành một phần tự nhiên của đời sống giúp cuộc sống trở nên tiện ích hơn, người dân hạnh phúc hơn.

Khi công nghệ trở thành người bạn 

Sáng đầu tháng 6, trong cái nắng gay gắt của mùa hè, chúng tôi có mặt tại nhà văn hóa khu phố Quang Trung 5B (phường Uông Bí) đúng dịp chi bộ tổ chức sinh hoạt thường kỳ. Trong căn phòng quen thuộc, bên cạnh những cuốn sổ giấy, nhiều đảng viên đang chăm chú nhìn vào màn hình điện thoại để sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử, người thao tác thành thạo hướng dẫn người còn lúng túng. Những tiếng hỏi han, trao đổi khiến không khí buổi sinh hoạt trở nên sôi nổi và gần gũi hơn.

Các đảng viên Chi bộ khu phố Quang Trung 5B (phường Uông Bí) điểm danh bằng Sổ tay đảng viên điện tử trong buổi sinh hoạt chi bộ thường kỳ.

Ngồi ở hàng ghế đầu là ông Nguyễn Văn Chiến. Mái tóc bạc trắng, đôi mắt đã hằn dấu thời gian nhưng vẫn ánh lên niềm vui khi ông vừa hoàn thành thao tác điểm danh trên ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử. “Trước đây không lâu, chiếc điện thoại thông minh đối với tôi chỉ dùng nghe và gọi. Lúc đầu tôi thấy dùng ứng dụng khó lắm nên cứ mở ra là rối. Nhiều khi quên mật khẩu, không biết vào đâu để đọc tài liệu, nhưng được các đồng chí trong chi bộ hướng dẫn nhiều lần nên giờ tôi đã quen rồi”, ông Chiến vui vẻ chia sẻ.

Người đảng viên hơn 70 tuổi ấy giờ không chỉ biết đăng nhập ứng dụng, tra cứu tài liệu, đọc nghị quyết mà còn có thể hướng dẫn lại cho những người bạn cùng trang lứa. Niềm vui của ông trong buổi sinh hoạt chi bộ đơn giản chỉ là việc tự mình hoàn thành đầy đủ các thao tác trên ứng dụng, nhưng phía sau niềm vui nhỏ bé ấy là cả một hành trình vượt qua tâm lý e ngại công nghệ của một thế hệ từng quen với giấy bút.

Sổ tay đảng viên điện tử hiện không chỉ là nơi lưu trữ tài liệu, mà còn hỗ trợ công tác sinh hoạt đảng từ gửi giấy mời, cung cấp tài liệu đến thống kê số lượng tham dự. Để mọi đảng viên đều có thể sử dụng thành thạo, các cấp ủy trong Chi bộ khu phố Quang Trung 5B đã kiên trì hướng dẫn từ nhà văn hóa đến từng gia đình. 

Bí thư Chi bộ khu phố Quang Trung 5B Nguyễn Thị Bình cho biết: Từ khi có Sổ tay đảng viên điện tử các đồng chí đảng viên rất phấn khởi, vì đảng viên nắm được thông tin nhanh, kịp thời, chính xác. Đối với những người già yếu và không đi lại được chúng tôi đã đến tận nhà hướng dẫn, đến nay 100% đảng viên tại khu phố đã sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử rất hiệu quả.

Không chỉ riêng khu phố Quang Trung 5B, trên phạm vi toàn tỉnh, tỷ lệ đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ và học tập nghị quyết trên ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử đạt trên 92% đối với đảng viên đủ điều kiện sinh hoạt. Những con số ấy cho thấy chuyển đổi số không còn là câu chuyện của riêng thế hệ trẻ, mà đang từng bước trở thành thói quen của mọi tầng lớp nhân dân.

Rời khu phố Quang Trung 5B, chúng tôi tìm đến buổi sinh hoạt hè của Đoàn Thanh niên khu phố Thanh Sơn 2 (phường Uông Bí). Tiếng cười trẻ thơ vang lên trong hội trường nhỏ, trên màn hình lớn, những đoạn video mô phỏng các tình huống đuối nước đang thu hút sự chú ý của hàng chục em nhỏ. Không phải những bài giảng dài dòng hay những tờ rơi tuyên truyền khô cứng, các em được tiếp cận kiến thức thông qua những thước phim ngắn được xây dựng bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Đoàn phường Uông Bí phối hợp Công an phường chiếu các video ngắn tuyên truyền phòng, chống đuối nước cho học sinh tại buổi sinh hoạt hè.

Ngồi chăm chú theo dõi màn hình, em Nguyễn Như Ngọc cho biết: Em đặc biệt thích những video này bởi hình ảnh sinh động, tình huống gần gũi và rất dễ hiểu. Xem xong em biết cách xử lý khi gặp nguy hiểm dưới nước và cũng biết nhắc nhở các bạn, người thân phải cẩn thận hơn.

Đằng sau những video ấy là sự sáng tạo của các đoàn viên thanh niên địa phương. Mỗi dịp hè đến, nguy cơ tai nạn đuối nước và tai nạn thương tích ở trẻ em lại gia tăng. Thay vì những cách tuyên truyền truyền thống, Đoàn Thanh niên phường Uông Bí đã khuyến khích đoàn viên tiếp cận các công cụ AI để xây dựng những tình huống mô phỏng sát thực tế. Nhờ công nghệ, các sản phẩm tuyên truyền được thực hiện nhanh hơn, sinh động hơn và tiết kiệm chi phí hơn.

Không chỉ riêng tuổi trẻ Uông Bí, lực lượng đoàn viên thanh niên trên toàn tỉnh cũng đang tích cực ứng dụng AI trong công tác truyền thông, tuyên truyền. Từ các bản tin hằng ngày đến những video ngắn về các sự kiện chính trị, xã hội, tất cả đều mang dấu ấn sáng tạo của thế hệ trẻ trong thời đại số.

Ứng dụng số trong phát triển sản xuất

Công nghệ cũng đang mở ra những cơ hội phát triển kinh tế mới. Được giới thiệu của Đoàn Thanh niên phường Hà An, chúng tôi đã đến gặp một đoàn viên thanh niên đam mê công nghệ, đã xây dựng ứng dụng FarmGo, đó là anh Vũ Đức Tuấn.

Dẫn chúng tôi đi tham quan trang trại nuôi tôm, anh Tuấn chia sẻ, tôi luôn ấp ủ mong muốn tạo ra những sản phẩm có giá trị thực tiễn, phục vụ cộng đồng. Chính trải nghiệm trực tiếp từ mô hình nuôi tôm gần 3ha của gia đình, đã trở thành chất liệu quan trọng để tôi hiện thực hóa giấc mơ khởi nghiệp. Trong quá trình tham gia điều hành mô hình, tôi nhận thấy nhiều bất cập trong công tác quản lý: Từ nhân công, nguyên liệu, sản lượng đến tài chính, môi trường nuôi… đều được thực hiện thủ công, thiếu tính hệ thống, gây áp lực lớn cho chủ trang trại. Từ thực tế đó, FarmGo ra đời như một giải pháp quản lý trang trại toàn diện. 

Anh Vũ Đức Tuấn, Đoàn Thanh niên phường Hà An, hướng dẫn chủ trang trại nuôi gà sử dụng ứng dụng FarmGo.

Với ứng dụng FarmGo chủ trang trại chỉ cần thông qua chiếc điện thoại thông minh hoặc máy tính, có thể theo dõi toàn bộ hoạt động sản xuất từ xa. Các dữ liệu về sản lượng, năng suất, tài chính hay cảnh báo rủi ro đều được hệ thống tự động xử lý. Không chỉ vậy, nền tảng còn giúp kết nối trang trại với các doanh nghiệp thu mua, chế biến nông sản và các nhà cung cấp vật tư nông nghiệp. 

Ý tưởng xuất phát từ thực tiễn ấy đã đưa FarmGo lọt vào top 10 Hành trình thanh niên khởi nghiệp quốc gia năm 2023 và giành giải Nhất cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Quảng Ninh năm 2023.

Có thể thấy, công nghệ đang hiện diện trong nhiều lát cắt của đời sống xã hội. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có hơn 1,3 triệu người dân có sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID. Trong lĩnh vực giáo dục, 100% học sinh từ tiểu học đến THPT đã có học bạ điện tử, các cấp học đều tuyển sinh bằng hình thức trực tuyến và 100% trường học đã chấp nhận thanh toán không dùng tiền mặt.

Thanh toán không dùng tiền mặt, hóa đơn điện tử, vé điện tử tiếp tục được triển khai rộng rãi trên toàn tỉnh. Tỷ lệ nộp và giải quyết hồ sơ trực tuyến toàn trình duy trì ở mức cao, tỷ lệ hài lòng về dịch vụ công đạt trên 98%. Toàn tỉnh đã có hơn 65.000 chữ ký số được cấp miễn phí cho người dân.

Để tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số, Quảng Ninh đã đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng viễn thông với gần 5.600 trạm BTS, phủ sóng 4G cho 100% dân số, tỷ lệ phủ sóng 5G đạt khoảng 40% diện tích. Hiện gần 98% hộ gia đình sử dụng internet cáp quang, tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh đạt trên 95%.

Có lẽ điều đáng quý nhất không nằm ở những thiết bị hiện đại hay những con số tăng trưởng. Điều đáng quý nằm ở sự thay đổi của con người. Đó là niềm vui của người đảng viên tuổi ngoài 70 khi lần đầu tự mình điểm danh trên ứng dụng số. Là ánh mắt chăm chú của những đứa trẻ đang học cách bảo vệ bản thân qua các video AI, là khát vọng của những người trẻ dùng công nghệ để giải quyết những vấn đề của cuộc sống.

Từ những điều bình dị ấy, công nghệ đang từng ngày bén rễ vào đời sống. Không ồn ào, không phô trương, nhưng đủ để tạo nên những đổi thay sâu sắc, góp phần xây dựng một Quảng Ninh hiện đại, văn minh và giàu sức sống trong kỷ nguyên số.

Theo Ngọc Trâm/baoquangninh.vn