Đằng sau những bữa cơm ca

Dưới những lò than sâu hàng trăm mét, hay trên tầng lộ thiên đầy nắng gió, hàng ngày, những người thợ mỏ ngành Than vẫn miệt mài lao động để đưa những tấn than quý giá lên mặt đất. Nhưng phía sau những dòng than chảy không ngừng ấy còn có một lực lượng đặc biệt, lặng lẽ góp phần giữ gìn sức khỏe và tiếp thêm năng lượng cho người thợ mỏ. Đó là những người cấp dưỡng nơi bếp ăn tập thể của các đơn vị ngành Than.

Khi ánh bình minh còn chưa kịp ló rạng, khu bếp ăn Đời sống 1 của Công ty Than Uông Bí - TKV đã đỏ lửa. Tiếng dao thớt, tiếng xoong nồi, tiếng xe đẩy thực phẩm hòa vào nhau tạo nên nhịp điệu lao động khẩn trương của một ngày mới.

Chị Lê Thị Thu Hiền, một cấp dưỡng đã có gần 20 năm gắn bó với nghề, cùng đồng nghiệp ở phân xưởng Đời sống 1 tất bật chuẩn bị hàng nghìn suất ăn cho công nhân. Những khay thức ăn nóng hổi liên tục được đưa ra khu vực phục vụ. Công việc tưởng như chỉ là bếp núc thường ngày nhưng thực tế lại đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác và trách nhiệm không kém bất kỳ công đoạn sản xuất nào.

Bên những khay thức ăn chuẩn bị phục vụ cho bữa cơm ca 3 của thợ lò khu Đồng Vông, chị Hiền trải lòng: Chị em cấp dưỡng cũng vất vả lắm, nhưng nghĩ đến anh em thợ lò làm việc dưới hầm lò còn cực nhọc hơn nhiều nên chúng tôi luôn cố gắng hết sức. Tan ca mà cơm không ngon, canh không ngọt là mình thấy áy náy. Bữa ăn phải đủ dinh dưỡng, nóng sốt thì người thợ mới có sức khỏe để tiếp tục lao động.

Quang cảnh nhà ăn ca của Phân xưởng Đời sống 1, Công ty Than Uông Bí - TKV.

Giờ ăn ca 3 tại nhà ăn Công ty Than Uông Bí - TKV nhộn nhịp với từng tốp công nhân hồ hởi bước vào khu vực ăn tự chọn. Trên quầy phục vụ, gần 30 món ăn được sắp xếp gọn gàng, bắt mắt. Người chọn món thịt kho, người lấy thêm rau xanh, người thích các món cá hoặc canh thanh mát. Khung cảnh ấy khiến nhiều người lần đầu chứng kiến không khỏi bất ngờ; bởi đây không phải nhà hàng buffet cao cấp, mà là nhà ăn phục vụ công nhân mỏ. Từ những khay cơm chia sẵn đơn điệu trước đây, bữa ăn của thợ lò ngày nay đã được nâng lên thành hình thức tự chọn với thực đơn phong phú, đáp ứng nhu cầu và khẩu vị đa dạng của người lao động. 

Một công nhân vừa kết thúc bữa cơm ca vui vẻ cho biết: Mỗi ngày có nhiều món để lựa chọn nên anh em ăn ngon miệng hơn. Làm việc nặng nhọc dưới lò, lên mặt bằng được ăn bữa cơm nóng hổi như thế này, chúng tôi thấy rất thoải mái và có thêm động lực làm việc. Chị em cấp dưỡng cũng nhiệt tình, nhanh nhẹn lắm, vừa hỏi han anh em, vừa lắng nghe ý kiến đóng góp về chất lượng bữa ăn. 

Không riêng Than Uông Bí, các đơn vị ngành Than đều đang nỗ lực mỗi ngày để chăm lo sức khỏe cho thợ mỏ từ những bữa ăn ca. Sau những khay thức ăn hấp dẫn của thợ lò là cả một quy trình tổ chức công phu của các đơn vị đời sống. Thực đơn ăn ca cho công nhân mỏ cũng phải tính toán để các món ăn không trùng lặp, cân đối dinh dưỡng, phù hợp thời tiết và đặc thù lao động của thợ lò. Đặc biệt, với những người làm việc dưới độ sâu hàng trăm mét, tiêu hao nhiều năng lượng, yếu tố dinh dưỡng luôn được đặt lên hàng đầu. Các nhóm thực phẩm giàu đạm, vitamin, khoáng chất và thực phẩm dễ tiêu hóa được bố trí khoa học trong từng bữa ăn.

Chương trình "Bữa cơm công đoàn" phục vụ người lao động. Trong ảnh: Bữa cơm công đoàn tại Công ty Kho vận Đá Bạc - TKV. 

Ngoài việc đảm bảo dinh dưỡng, các phương pháp giữ cho thức ăn luôn nóng cũng được các đơn vị thực hiện rất hiệu quả. Đặc thù nghề mỏ, phụ thuộc tiến độ sản xuất dưới lò, công nhân lên ăn theo nhiều khung giờ khác nhau. Vì thế, các cấp dưỡng phải tổ chức nấu cuốn chiếu, vận hành liên tục hệ thống giữ nhiệt để dù người ăn sớm hay muộn đều được thưởng thức những món ăn đảm bảo chất lượng.

Trong hành trình hiện đại hóa ngành Than, cùng với cơ giới hóa khai thác, những căn bếp công nghiệp cũng đang thay đổi từng ngày. Bữa ăn ca không còn đơn thuần là chuyện ăn no mà đã trở thành một phần quan trọng trong chính sách chăm lo người lao động, góp phần xây dựng môi trường làm việc nhân văn và bền vững của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. 

Suốt 90 năm xây dựng và phát triển của giai cấp công nhân Vùng mỏ, truyền thống "kỷ luật và đồng tâm" không chỉ được hun đúc nơi những gương lò, những tầng than sâu, mà còn hiện diện trong từng công việc bình dị phía sau khai trường sản xuất. Đằng sau mỗi bữa cơm ca là trách nhiệm, là tình yêu nghề và sự tận tụy của những người "giữ lửa". Họ không trực tiếp khai thác than, nhưng lại góp phần bồi đắp sức khỏe, tinh thần cho những người làm nên dòng than của Tổ quốc. Những giọt mồ hôi bên bếp lửa âm thầm ấy xứng đáng được trân trọng như một phần không thể thiếu trong hành trình 90 năm truyền thống công nhân Vùng mỏ anh hùng.

Theo Hoàng Yến/baoquangninh.vn