Chông chênh “giấc mơ Mỹ”

Ngay sau khi đọc lời tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Mỹ hôm 20-1, ông Đ.Trăm bắt tay ngay vào thực hiện mục tiêu “đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại” thông qua việc ban hành một loạt sắc lệnh liên quan các vấn đề đối nội và đối ngoại quan trọng của Oa-sinh-tơn. Trong đó, sắc lệnh cấm nhập cảnh Mỹ đối với người tị nạn và công dân từ một số nước có người Hồi giáo chiếm đa số là chủ đề nóng bỏng không chỉ đối với riêng “xứ cờ hoa”, mà còn khiến dư luận thế giới đặt câu hỏi về giá trị của “giấc mơ Mỹ” trong bối cảnh mới.

An ninh tại các sân bay Mỹ được thắt chặt sau lệnh cấm nhập cảnh. Ảnh CBP online

Nước Mỹ những ngày qua tiếp tục chứng kiến cuộc chiến pháp lý gay gắt và sự chia rẽ giữa chính quyền Oa-sinh-tơn và hệ thống tư pháp liên quan sắc lệnh cấm nhập cảnh Mỹ do Tổng thống Mỹ Đ.Trăm ban hành hôm 27-1. Theo sắc lệnh này, người đứng đầu Nhà trắng yêu cầu ngừng việc cho phép người tị nạn vào Mỹ trong vòng 120 ngày, cấm người tị nạn từ Xy-ri vào Mỹ vô thời hạn, và cấm công dân từ bảy nước có người Hồi giáo chiếm đa số, gồm: Xy-ri, I-rắc, I-ran, Xô-ma-li-a, Li-bi, Xu-đăng và Y-ê-men nhập cảnh Mỹ trong vòng 90 ngày. Ngày 7-2 vừa qua, Tòa án phúc thẩm liên bang tại TP Xan Phran-xi-xcô, bang Ca-li-phoóc-ni-a tiến hành phiên điều trần xem xét khả năng khôi phục sắc lệnh cấm nhập cảnh, sau khi sắc lệnh này bị một thẩm phán liên bang Mỹ bác bỏ do vi hiến, đi ngược lại các quyền cơ bản về con người vốn được nước Mỹ coi trọng. Giới phân tích đánh giá, đây là đòn giáng mạnh vào Tổng thống Đ.Trăm kể từ khi ông nhậm chức hôm 20-1. Đáp lại, Chính quyền mới ở Mỹ cho rằng, việc soạn thảo và ban hành lệnh cấm nhập cảnh một cách dứt khoát là nhằm bảo vệ nước Mỹ trước các nguy cơ khủng bố trong bối cảnh chủ nghĩa khủng bố cực đoan trên thế giới hiện chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Kết quả cuộc khảo sát tại Mỹ mới đây cho thấy, 49% số người Mỹ trưởng thành được hỏi bày tỏ ủng hộ đối với sắc lệnh của ông chủ Nhà trắng, trong khi 31% số người cảm thấy an toàn hơn nhờ lệnh cấm. Dư luận cho rằng, với lệnh cấm này, ông Đ.Trăm có thể ngăn chặn nhiều phần tử khủng bố cực đoan từ ngoài biên giới Mỹ, tránh lặp lại sự kiện tương tự vụ tiến công khủng bố 11-9 tại TP Niu Oóc gây rúng động thế giới, hiện vẫn là lời cảnh báo đối với giới lãnh đạo về sự an toàn của nước Mỹ.

Bên cạnh vấn đề an ninh quốc gia, lệnh cấm này của Tổng thống Đ.Trăm cũng tạo ra những thách thức không nhỏ đối với Oa-sinh-tơn trên phương diện kinh tế. Các chuyên gia dự báo, lệnh cấm nhiều khả năng khiến nền kinh tế Mỹ chậm tăng trưởng, do hai ngành du lịch và giáo dục đại học bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ngoài ra, sắc lệnh cũng khiến các công ty và các tập đoàn lớn của Mỹ phải thay đổi hoàn toàn phương pháp tuyển dụng nhân sự. Đầu tháng 2 vừa qua, khoảng 100 tập đoàn ở Mỹ, trong đó có những “ông lớn” công nghệ như Apple, Google, Microsoft… cùng đệ đơn lên tòa phúc thẩm liên bang Mỹ phản đối sắc lệnh cấm nhập cảnh; cho rằng, sắc lệnh trái với những nguyên tắc bảo đảm sự công bằng và ảnh hưởng xấu tới công việc kinh doanh của các công ty. Trong số 500 công ty công nghệ hàng đầu tại Mỹ, có tới hơn 200 công ty do những người gốc nhập cư thành lập. Bất chấp các phản ứng mạnh mẽ của chính giới và người dân Mỹ, ông Đ.Trăm vẫn tuyên bố tìm mọi cách đảo ngược quyết định của tòa án, mở đường thực thi lệnh cấm nhập cảnh. Bên cạnh đó, những diễn biến có phần bất lợi trên thị trường lao động nhập cư tại Mỹ lại hé mở cánh cửa lợi ích tại các thị trường lao động khác, trong đó có “người láng giềng” Ca-na-đa. Chỉ ít ngày sau khi Tổng thống Mỹ ban hành sắc lệnh, Thủ tướng Ca-na-đa G.Tru-đô tuyên bố cung cấp quyền cư trú tạm thời cùng nhiều cơ hội tìm kiếm việc làm tại Ca-na-đa cho những người phải di dời do lệnh cấm nhập cảnh của Tổng thống Đ.Trăm, đồng nghĩa các ngành công nghiệp công nghệ của Ca-na-đa có điều kiện tuyển dụng nguồn lao động tốt hơn.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, điểm chung của các sắc lệnh mới đều nhằm mục đích bảo vệ tối đa các lợi ích của Mỹ dưới góc nhìn của một tổng thống xuất thân là doanh nhân và không có nhiều kinh nghiệm chính trường. Tuy nhiên, nếu Oa-sinh-tơn không đưa ra một kế hoạch rõ ràng và đủ sức thuyết phục, nguy cơ các mối quan hệ đối ngoại bị ảnh hưởng cùng sự chia rẽ trong lòng nước Mỹ sẽ hiện hữu rõ nét, khiến chặng đường chạm tới mục tiêu chấn hưng nước Mỹ càng thêm chông gai.

Theo nhandan.com.vn