Cần xúc tiến đầu tư các điểm phế tích tại Yên Tử

Di tích quốc gia đặc biệt Yên Tử hiện đang trong lộ trình được đơn vị chức năng chuẩn bị các điều kiện để đệ trình UNESCO công nhận là di sản thế giới. Đặc biệt, sau kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại buổi làm việc với Quảng Ninh hồi đầu tháng 6 vừa qua, nhiệm vụ này được đẩy mạnh hơn. Ngoài Quảng Ninh còn có các tỉnh Hải Dương, Bắc Giang cùng chung tay triển khai với những lộ trình, phần việc cụ thể đã được ba bên thống nhất hành động, chính bởi vậy tiến độ nội dung này đang đẩy mạnh.

Các tháp cổ phía sau chùa Hoa Yên hiện đang nằm dưới rừng tre nứa.

Theo quy định của Tổ chức UNESCO, các di sản khi được công nhận là di sản thế giới phải tuân thủ nguyên tắc đảm bảo tối đa tính nguyên trạng và giá trị gốc, tránh những tác động cơ học, kể cả việc thám sát, khảo cổ, trùng tu, tôn tạo, xây mới... Do vậy, trong lộ trình hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO cho di tích Yên Tử, việc kiểm kê, rà soát, xác định giá trị và xúc tiến các hoạt động trùng tu, tôn tạo những di tích quan trọng trực thuộc đang xuống cấp, hoặc ở dạng phế tích đang nằm trong lòng đất cần phải thực hiện thận trọng.

Theo ông Lê Tiến Dũng, Trưởng Ban Quản lý di tích và rừng quốc gia Yên Tử, việc này là rất cần thiết. Bởi mặc dù trong những năm qua, từ nhiều nguồn lực, hệ thống các di tích Yên Tử đã được trùng tu, tôn tạo theo đúng nguyên tắc, đảm bảo giá trị lịch sử, văn hóa, thẩm mỹ và tính bền vững của công trình, tuy nhiên vẫn còn có những điểm di tích đang ngủ yên, nhiều năm nay nằm trong lòng đất, chưa được khảo cổ để xác định giá trị, phục dựng, tôn tạo, củng cố tính vật thể để người dân chiêm bái...

Một góc Yên Tử.

Thượng tọa Thích Đạo Hiển, Phó trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh Quảng Ninh khẳng định thêm, tất cả các điểm di tích Yên Tử, bao gồm cả những di tích hiện ở dạng phế tích đều là chứng tích lịch sử. Kể cả những am tháp, nơi an nghỉ của các vị thiền sư cũng là nhân tố làm nên hồn cốt của Yên Tử suốt mấy trăm năm qua. Vì thế các điểm di tích này đều rất đáng quý, rất cần xác định giá trị và được đầu tư tương xứng.

Tổng hợp tài liệu của các đơn vị chuyên môn cho thấy, hiện tại Yên Tử còn khoảng 10 điểm di tích cần khảo cổ, phục dựng hoặc trùng tu. Tiêu biểu như am Dược, am Diêm, am Hoa, am Thiền Định, am Lò Rèn, chùa Xếp, chùa Quốc Dưỡng, tháp gạch tráng men thời Lê, khu tháp sau chùa Hoa Yên, các tháp sư nhỏ... Nhiều di tích đều có tên, được ghi chép trong các tư liệu lịch sử, trong đó có những di tích từng được xây dựng quy mô, hiện còn vết tích là những nền móng, chân tảng, bờ kè, nguyên vật liệu xây dựng...

Khu vực này được xác định có phế tích am Lò Rèn.

Được biết trong các di tích trên, hiện mới có am Dược vừa được Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh làm lễ cất nóc vào đầu tháng 3 vừa qua để trùng tu toàn bộ công trình. Lộ trình hết năm 2020, việc trùng tu am Dược sẽ hoàn thành. Theo thiết kế, nơi đây sẽ là công trình tín ngưỡng quy mô nhỏ, song kiến trúc theo nguyên mẫu và đặc biệt diện tích xung quanh am trồng nhiều cây thuốc Yên Tử. Du khách đến đây có thể biết đến giá trị thuốc nam Yên Tử và hơn hết là hình dung về một nơi từng thực hiện luyện thuốc vào thời tu sĩ An Kỳ Sinh tu hành và xưởng bào chế thuốc thời vua Trần Nhân Tông tu hành.

Bên cạnh đó, một số điểm chùa, am khác cũng đang được UBND TP Uông Bí phối hợp lên kế hoạch thám sát, đầu tư, như chùa Quốc Dưỡng, am Thiền Định, tuy nhiên hiện mới ở những thủ tục ban đầu, chưa triển khai thực tế.

Việc Yên Tử trở thành di sản thế giới sẽ mang lại ý nghĩa lớn, không chỉ làm tăng và lan tỏa giá trị to lớn của di tích này lên tầm thế giới, mà còn mở ra hướng phát triển mới cho di tích, cũng như vùng đất, con người nơi đây. Tuy nhiên, trước đó các đơn vị chức năng cần phải có những hoạt động đầu tư tương xứng cho các điểm di tích cần trùng tu, tôn tạo tại cụm di tích này, qua đó, làm dầy thêm giá trị cho Yên Tử, tránh việc di tích bị mai một, mất đi theo thời gian.

Theo Việt Hoa/baoquangninh.com.vn

http://baoquangninh.com.vn/xa-hoi/202008/can-xuc-tien-dau-tu-cac-diem-phe-tich-tai-yen-tu-2495747/