Bệnh bạch hầu những điều cần biết

Bệnh bạch hầu (Diphtheria) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, lây lan nhanh qua đường hô hấp và có thể gây tử vong. Trong 6 tháng đầu năm 2024, cả nước đã ghi nhận 5 trường hợp mắc, trong đó 1 trường hợp tử vong. Cụ thể, tỉnh Hà Giang ghi nhận 3 trường hợp mắc bệnh bạch hầu trong các tháng 1, 2 và 4/2024; tỉnh Nghệ An ghi nhận 1 trường hợp mắc và tử vong vào tháng 6/2024; tỉnh Bắc Giang ghi nhận 1 trường hợp mắc bệnh vào tháng 7/2024 tại huyện Hiệp Hòa, có tiếp xúc gần với trường hợp tử vong của tỉnh Nghệ An.

Để có những hiểu biết chính xác và chủ động phòng chống bệnh bạch hầu, phóng viên Trung tâm truyền thông - văn hóa thành phố đã có cuộc trao đổi phỏng vấn với Bác sĩ CKI Trịnh Thu Hoàn - Trưởng khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí về căn bệnh nguy hiểm này.

Hỏi: Thưa Bác sĩ, vì sao bệnh bạch hầu được xếp vào là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm?

Trả lời: Bệnh bạch hầu là bệnh nhiễm trùng - nhiễm độc, lây theo đường hô hấp và có khả năng gây dịch, làm thương tổn đường hô hấp trên (mũi, họng, thanh quản) tạo giả mạc dai dính, khó bóc tách và sinh ra ngoại độc tố gây nhiễm độc toàn thân (tim, thận, thần kinh) nguy cơ tử vong cao do tắc đường thở và viêm cơ tim.

Hỏi: Bệnh bạch hầu thường xuất hiện trong nhóm tuổi nào, triệu chứng của bệnh như thế nào thưa bác sĩ?

Trả lời: Bệnh thường găp ở trẻ em < 15 tuổi và ở đối tượng chưa có miễn dịch với bệnh bạch hầu do chưa được tiêm vắc-xin đầy đủ. Sau khi ủ bệnh từ 2-5 ngày, người bệnh thường có triệu chứng sốt nhẹ, đau họng, khó chịu, mệt mỏi, ăn kém, da xanh, chảy nước mũi, họng hơi đỏ. Đặc biệt, những người này, khi khám họng thấy amidan có giả mạc trắng; lúc đầu nhỏ, sau lan dần ra bao trùm họng và lưỡi gà, màu trắng, dai, bóc ra dễ chảy máu, hạch cổ sưng to làm cho cổ bạnh ra (bạch hầu họng).

Hỏi: Khi bị phát hiện mắc bệnh hoặc sinh sống tại nơi có phát sinh ổ dịch người dân phải làm gì thưa Bác sĩ?

Trả lời: Khi phát hiện mắc bệnh, người bệnh sẽ phải cách ly riêng biệt tại cơ sở y tế; điều trị theo phác đồ BYT; tăng cường dinh dưỡng, vệ sinh miệng họng.

Tại nơi bệnh nhân sinh sống và phát sinh ổ dịch, địa phương cần lập danh sách tất cả những người tiếp xúc gần; tổ chức cách ly tại nhà và theo dõi tình trạng sức khỏe người tiếp xúc gần trong vòng 14 ngày kể từ khi tiếp xúc lần cuối với ca bệnh; hướng dẫn người tiếp xúc gần tự theo dõi sức khỏe, khi có triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh phải thông báo ngay cho cán bộ y tế. Đồng thời, tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm người tiếp xúc gần để xét nghiệm.

Hỏi: Vắc xin 6 trong 1 là vắc xin được sử dụng rộng rãi cho trẻ em trong đó có phòng bệnh bạch hầu. Vậy khi trẻ đã được tiêm vắc xin này có còn phải lo ngại việc bị lây nhiễm bệnh không thưa Bác sĩ? 

Trả lời: Đối với trẻ đã tiêm vacxin 6 trong 1 tức là đã có vacxin để phòng ngừa bệnh bạch hầu. Tuy nhiên miễn dịch có thể suy giảm theo thời gian, do đó cần tiêm nhắc lại cho trẻ theo khuyến cáo của chương trình mở rộng để tạo được miễn dịch bền vững. 

 Hỏi: Vậy cần làm gì để phòng từ sớm bệnh bạch hầu thưa bác sĩ?

Trả lời: Tiêm phòng đầy đủ theo chương trình tiêm chủng mở rộng là cách chủ động để phòng bệnh. Trong tình hình dịch bệnh diễn biến bất thường, cần thực hiện đeo khẩu trang, vệ sinh miệng họng, vệ sinh tay đúng quy định.

Hỏi: Trước việc những thông tin về bệnh bạch hầu được nhiều phương tiện thông tin đăng tải hiện nay, người dân nên tiếp nhận như thế nào thưa bác sĩ?

Trả lời: Hiện nay, đã có vaccine phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh. Người dân cần hết sức bình tĩnh, không hoang mang, lo sợ quá mức hoặc tiếp nhận thông tin sai lệch từ các phương tiện thông tin đại chúng không chính thống; không ồ ạt đi tiêm vác xin gây tình trạng khan hiếm vacxin; đồng thời, theo dõi sát tình trạng sức khỏe như sốt, ho, đau họng trong trường hợp cần thiết. Trong trường hợp cần thiết, phải đi khám bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn về các biện pháp phòng bệnh, đảm bảo thực hiện tiêm chủng đúng đối tượng, đúng liều và đúng thời điểm cũng như an toàn, hiệu quả phòng bệnh.  

Xin cảm ơn Bác sĩ về cuộc trao đổi này!

Phương Lan - Vũ Nhị